ویژگی اصلی افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی یا هیستریونیک، توجه طلبی افراطی می باشد. همه آدم ها توجه را دوست دارند اما نمایشی ها به توجه عطش فراوانی دارند. این گونه افراد فراتر از حد نرمال انتظار توجه دارند و زمانی که به میزان دلخواه مورد توجه قرار نمی گیرند بی قراری می کنند و به شرایط بیشتر اعتراض می کنند. این گونه افراد برای رسیدن به توجه دست به هر کار منطقی و غیر منطقی می زنند؛ از جمله آرایش غلیظ، یعنی آدم هایی که به جای آرایش کردن صورت خود را نقاشی می کنند، از رنگ ها و آرایش های شدید استفاده می نمایند و ادعا می کنند که کارها را از روی مد می کنند.
ویژگی های مهم افراد اختلال شخصیت نمایشی
- مدگرایی یکی از ویژگی های افراد نمایشی می باشد. اصلا مد را نمایشی ها می آورند و بدنبال مدگرایی هستند زیرا نمی خواهند دو مهمانی را با یک لباس بروند و می خواهند در هر حضوری جلب توجه نمایند و تازه باشند. این اختلال در خانم ها به وفور دیده می شود. همانگونه که اختلال شخصیت اسکیزوئید در آقایان بیشتر رواج دارد.
- افراد نمایشی افتاب پرستند، یعنی در هر شرایطی که قرار می گیرند خود را همرنگ جماعت می نمایند به طور مثال وقتی که با استاد دانشگاه می نشینند کم نمی آورند و زمانی که بین فوتبالیست ها می نشینند هم خود را اهل فوتبال جا می زنند، خلاصه در هیچ شرایطی کم نمی آورند.
- افراد نمایشی تجمل گرا هستند و دارای نوسات خلقی بالایی هستند، چون انگیزه های بیرونی دارند بنابراین خلق خود را متناسب با شرایط بیرونی تغییر می دهند، مثلا زمانی که فردی قصد خرید لباسی را دارد آنچه را انتخاب می نماید که دوست داشته باشد و ذائقه خود را معیار قرار می دهد اما افراد نمایشی زمانی که خرید می کنند فقط بدنبال این هستند که دیگران چه می گویند،به عبارتی احساساتشان به نظرات دیگران وصل است.
دلایل اصلی به وجود آمدن اختلالات نمایشی
آیا می دانید اصلی ترین دلایل به وجود آمدن اختلال شخصیت نمایشی چیست؟ در ادامه به برخی از مهم ترین آیتم ها اشاره خواهیم کرد:
مسمومیت عاطفی
مسمویت عاطفی یعنی افراط و تفریط در محبت، یعنی خانواده هایی که بیش از اندازه مورد توجه قرار گرفته شده اند و به آنها بها داده شده است.
طرد شدن یا احساس طرد شدن
این مورد بیش تر در خانواده های پر جمعیت مشاهده می شود، مثلا خانواده ای دارای 8 فرزند می باشد و این در نفر پنجم خانواده بوده و هیچگاه دیده نشده و اغلب نیازهایش تحت شعاع بچه های دیگر خانواده بوده است یا کودکی که ادراک او نادیده گرفته شده و حالا به هر کاری دست می زند تا دیده شود.
چرا اغلب افراد نمایشی دارای تست مرزی بالایی هستند؟
دوباره به دلیل هم پوشی علائمی چون نوسانات خلق در هر دو می باشد، ویژگی آفتاب پرست در هر دو می باشد .معمولا زمانی که به افراد نمایشی بی توجهی می گردد علائم بالینی آنها بصورت افسردگی و یا بصورت پرخاشگری آزار گرایانه یا پرخاشگری مستقیم نمایان می گردد. در این صورت لازم است فرد به دنبال راهکار های درمان افسردگی باشد.
ترس از شکست
زمانی که شایستگی این افراد به چالش کشیده می شود باعث می شود احساسات بنیادین آنها تحریک شود و دچار اضطراب می گردند که مبادا شکست بخورم یا دچار مشکل شوم به همین دلیل از موقعیت های اضطراب آمیز اجتناب می نمایند.
شخصیت نمایشی با خودشیفتگی فرق دارد؟
شخصیت نمایشی (هیستریونیک) با شخصیت خودشیفته تفاوتهای قابلتوجهی دارد، هرچند در نگاه اول ممکن است شباهتهایی میان آنها دیده شود؛ مانند تمایل به جلب توجه و تمرکز روی خود. افراد دارای اختلال شخصیت نمایشی معمولاً بسیار هیجانی، نمایشی، احساساتی و اغلب اغواگر هستند. آنها به دنبال تأیید عاطفی و توجه مداوم از سوی دیگراناند و رفتارهایشان اغلب سطحی و تغییرپذیر است. این افراد ممکن است بهسرعت روابط صمیمانه برقرار کنند، اما در عمق روابط دچار مشکلاند. در مقابل، شخصیتهای خودشیفته بیشتر به تحسین و تأیید موقعیتی نیاز دارند تا عاطفی.
آنها خود را برتر، خاص و شایسته توجه ویژه میدانند، اغلب همدلی کمی با دیگران دارند و در روابط، بیشتر دنبال قدرت و کنترل هستند تا صمیمیت. بهطور خلاصه، فرد نمایشی دنبال توجه برای احساس ارزشمندی و پیوند عاطفی است، در حالی که فرد خودشیفته به دنبال تحسین برای تقویت عزت نفس شکننده خود و اثبات برتری است. شناخت این تفاوتها در تشخیص و درمان مؤثر این اختلالات اهمیت زیادی دارد.
این افراد میتوانند زندگی عادی و روابط پایدار داشته باشند؟
افراد مبتلا به اختلال شخصیت نمایشی (هیستریونیک) در صورت عدم درمان و آگاهی از الگوهای رفتاریشان، معمولاً در برقراری و حفظ روابط پایدار دچار مشکل میشوند. تمایل شدید آنها به جلب توجه، واکنشهای هیجانی اغراقآمیز، و رفتارهای نمایشی یا اغواگرانه ممکن است باعث شود اطرافیان احساس ناراحتی، سردرگمی یا بیاعتمادی کنند. این رفتارها بهویژه در روابط عاطفی، خانوادگی یا شغلی میتوانند چالشبرانگیز باشند.
با این حال، اگر فرد از مشکل خود آگاه شود و تحت رواندرمانی توسط بهترین روانشناس در تهران قرار گیرد. بهویژه درمانهای شناختی-رفتاری یا درمان مبتنی بر طرحواره میتواند مهارتهای ارتباطی سالمتری را بیاموزد، احساسات خود را بهتر تنظیم کند و به تدریج روابط باثباتتری برقرار نماید. بنابراین، داشتن یک زندگی عادی و روابط پایدار برای این افراد ممکن است، به شرطی که به درمان متعهد باشند و در مسیر رشد روانی قدم بردارند.
افراد دارای این اختلال آگاه هستند که رفتارشان غیرعادی است؟
افراد دارای اختلال شخصیت نمایشی (هیستریونیک) به طور کامل از غیرعادی بودن یا تأثیر منفی رفتارهایشان بر دیگران آگاه نیستند. آنها رفتارهای خود را طبیعی و متناسب با شرایط میدانند و ممکن است احساس کنند که فقط به دنبال جلب توجه یا ابراز احساسات خود هستند. این عدم آگاهی گاهی باعث میشود که به سختی قبول کنند نیاز به تغییر یا درمان دارند. با این حال، در روند درمان و با افزایش بینش و خودآگاهی از طریق رواندرمانی، بسیاری از این افراد میتوانند به تدریج رفتارهای خود را بهتر بشناسند و تغییرات مثبتی در روابط و زندگی خود ایجاد کنند.
در آخر
اختلال شخصیت نمایشی یکی از انواع اختلال شخصیت است که ممکن است در افراد مختلف ایجاد شود. این اختلال علامت هایی دارد که در متن مقاله به آن اشاره کردیم. لازم است در صورت مشاهده هر کدام از این علائم با متخصص ارتباط بگیرید.
با سلام. من یک خانم بیست و نه ساله هستم (فرزند وسط خانواده هستم، دو خواهر هم دارم). از کودکی همیشه در جمع ها بخاطر زیبایی ام مورد توجه بودم حتی یادم هست که بیشتر همکاران مادرم یه عکس از من در خانه شان داشتند. وقتی بزرگتر شدم با اینکه میدونستم زیبایی دارم ولی اعتمادبنفس کافی نداشتم ،هیچوقت توی جمع (مخصوصا جمع های ناآشنا صحبت نمیکردم، یا مثلا با اینکه شاگرد زرنگی بودم ولی همیشه در مدرسه و دانشگاه با ارایه کلاسی مشکل داشتم). از همون شانزده هفده سالگی هم دنبال کارهای زیبایی بودم (اجازه عمل زیبایی نداشتم ولی همیشه آرزو داشتم که صورتم رو زیباتر کنم).
الان هم دقیقا همین مشکلات رو دارم ولی باشدت متفاوتتر. تمایل به عمل زیبایی دارم ولی نسبتا کمتر از قبل هست (شاید بخاطر اینکه الان هم با اینکه عمل زیبایی ندارم،اکثر افراد میپرسند که مثلا بینی، گونه ات رو کجا عمل کردی ). ولی مشکل دیگه ای که دارم و بدشت آزارم میده و انرژی ام رو میگیره این هست که از اینکه مردها بهم توجه کنند و نگاهم کنند لذت میبرم و وقتی در جمعی به خانمی بیشتر از من توجه میشه یا مردی بهم اصلا توجه نمیکنه عصبی و افسرده میشم.
من عادت دارم که در کتابخانه عمومی درس بخونم ،و این یک ماه اخیر این مشکل کل انرژی و تمرکز من رو گرفته. خحالتی تر از اونی هستم که بخوام جلب توجه کنم و اصلا جلب توجه نمیکنم ولی از اینکه بهم توجه نشه عصبی میشم. جالبتر اینکه اصلا هم قصد دوستی یا آشنایی بیشتر(و یا حتی صحبت کردن بیشتر) با این آقایون رو ندارم و اگر حتی پاپیش بزارند هم صد در صد جوابم منفی خواهد بود (همیشه همین بوده، نمیدونم چطور بگم، انگار تا وقتی که توجه نمیکنند عصبی میشم ولی تا پاپیش میزارند و توجه میکنند بهشون جواب منفی میدم یا محلشون نمیدم). خیلی تلاش میکنم که به تمرکزم روی درسم رو بیشتر کنم تا اینقدر عصبی نشم از بی توجهی ها، ولی واقعا نمیتونم!
به روانشناس مراجعه کنید و تست روان سنجی شخصیت بگیرید